Psikoterapi Nasıl İyileştirir?
İnsan İlişkileri Neden Hem Yaralar Hem de Onarır
Ofisime gelen bazı danışanlar duvardaki şu cümleyi fark eder ve bir süre sessizce okur:
“Birbirimize zarar verme kapasitemiz ne kadarsa,
birbirimizi iyileştirme kapasitemiz de o kadardır.”
— Bessel van der Kolk
Bu cümle aslında psikolojinin temel sorularından birine işaret eder:
Psikoterapi nasıl iyileştirir?
Çünkü insan zihni çoğu zaman yalnızca bireysel bir süreç içinde değil, ilişkiler içinde yaralanır ve yine ilişkiler içinde iyileşir.
Travma çoğu zaman ilişkisel bir deneyimdir
Psikolojik travma yalnızca yaşanan olay değildir.
Birçok durumda asıl mesele, o deneyimin bir insan tarafından yapılmış olması ya da bir insan tarafından görülmemiş olmasıdır.
İhmal, reddedilme, aşağılanma, istismar veya terk edilme…
Bu deneyimlerin ortak noktası şudur:
Hepsi insanın başka bir insanla kurduğu ilişki içinde ortaya çıkar.
Bu yüzden travma yalnızca bir anı değildir.
Aynı zamanda kişinin dünyaya, diğer insanlara ve kendisine dair kurduğu güven duygusunu etkiler.
Peki psikoterapi nasıl iyileştirir?
Psikoterapi çoğu zaman sadece konuşmak olarak düşünülür.
Oysa terapi sürecinin iyileştirici gücü yalnızca sözcüklerde değildir.
Psikoterapi, danışanın yeni bir ilişkisel deneyim yaşadığı bir alandır.
Terapi sürecinde kişi:
yargılanmadan dinlenir
duygularının görülmesine izin verilir
deneyimleri ciddiye alınır
güvenli bir ilişki içinde kendini ifade eder
Bu deneyim sinir sistemi için yeni bir öğrenme yaratır.
Yani psikoterapi, geçmişte zarar görmüş olan ilişki şemalarının yeni bir deneyimle yeniden yazılmasına yardımcı olabilir.
Beyin ilişkiler içinde yeniden öğrenir
Nörobilim araştırmaları, güvenli ilişkilerin sinir sistemi üzerinde güçlü bir düzenleyici etkisi olduğunu gösterir.
Bu nedenle psikoterapi yalnızca bir teknik uygulaması değildir.
Aynı zamanda kişinin, başka bir insanla kurduğu güvenli ve düzenleyici bir ilişki deneyimidir.
İşte bu nedenle birçok kişi için psikoterapi, yalnızca sorunları konuşmak değil;
aynı zamanda yeni bir ilişki deneyimi yaşamak anlamına gelir.
Sonuç
İnsanlar birbirlerine zarar verebilir.
Ama aynı insanlar birbirlerinin iyileşmesine de alan açabilir.
Belki de bu yüzden psikoterapiyi anlamanın en doğru yollarından biri şu soruyu sormaktır:
Psikoterapi nasıl iyileştirir?
Cevap çoğu zaman tekniklerde değil,
insanlar arasında kurulan güvenli ilişkide saklıdır.