Travmatik anılarla çalışmaya nasıl başlanır?
EMDR, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) için araştırma desteği bulunan, travma odaklı bir psikoterapi yöntemidir. Amaç yaşanan olayı unutturmak değil, anıyla ilişkili sıkıntıyı ve bugünkü yaşam üzerindeki etkisini azaltmaktır.
Bu yazı, EMDR’ye başvurmayı düşünen yetişkinler için görüşmelerin nasıl ilerleyebileceğini açıklar. Yöntemin beyindeki olası mekanizmalarını merak ediyorsanız EMDR beyinde ne yapar? yazısına geçebilirsiniz.
İlk görüşme: yalnızca olay değil, bugünkü ihtiyaçlar
Başvuru nedeni, günlük yaşamda zorlanılan alanlar, mevcut güvenlik koşulları ve terapi hedefleri birlikte değerlendirilir. Her sarsıcı yaşantı TSSB anlamına gelmez; tanı ve yöntem seçimi bir yazıdaki belirtilere bakılarak yapılamaz.
Görüşmeye hazırlanmak için şu soruları düşünebilirsiniz: “Bugün en çok ne değişsin istiyorum?”, “Hangi durumlardan kaçınıyorum?”, “Günlük yaşamım nerede aksıyor?” Olayın bütün ayrıntılarını önceden yazmanız veya kendinizi anlatmaya zorlamanız gerekmez.
Hazırlık ve anılarla çalışma
Terapi, doğrudan en zor anıya geçmekle başlamaz. Önce yöntem açıklanır, baş etme kaynakları ve hazır oluş değerlendirilir. Anıyla çalışma sırasında seçilen görüntü, düşünce, duygu ve bedensel hislere odaklanılırken kısa iki yönlü uyarım setleri kullanılabilir.
Seansın temposu birlikte izlenir; ara vermek istediğinizi söyleyebilirsiniz. Anıyla ilişkili daha gerçekçi anlamlar ve değerlendirmeler üzerinde çalışılır. “Beyne düşünce yerleştirmek” bu sürecin doğru bir açıklaması değildir.
Kapanışta mevcut durum değerlendirilir; sonraki görüşmede değişimler ve kalan güçlükler yeniden ele alınır. Bu adımların tamamlanması her kişide aynı zaman almaz.
İlerleme nasıl değerlendirilir?
Yalnızca seans sırasında rahatlamak değil, günlük yaşamda neyin değiştiği de önemlidir. Örneğin danışanla birlikte belirlenen bir hedef; kaçınılan bir etkinliğe yeniden katılmak, uyku sorunlarını takip etmek veya bir hatırlatıcı karşısındaki zorlanmayı değerlendirmek olabilir. Bunlar kişiye göre seçilen takip alanlarıdır, herkes için beklenen sonuçlar değildir.
Görüşmelerde hedefler, zorlanmalar ve yöntemin uygunluğu yeniden konuşulur. Sabit sayıda seansta iyileşme sözü verilemez; gerektiğinde plan değiştirilir veya başka bir uzmanla iş birliği değerlendirilir.
EMDR hakkında bilimsel olarak ne söylenebilir?
EMDR’nin TSSB tedavisindeki desteği güçlüdür; bunun her psikolojik sorun için aynı düzeyde kanıt olduğu anlamına gelmemesi gerekir. Etki mekanizması hâlâ araştırılmaktadır. “Amigdala tıkanır”, “yarım küreler senkronize olur” veya “REM uykusu aynen tekrarlanır” gibi kesin açıklamalar uygun değildir.
Travmayla ilişkili güçlükleri daha geniş çerçevede ele almak için travma odaklı terapi sayfasına bakabilirsiniz.
Kadıköy’de EMDR görüşmesi
Klinik Psikolog Gizem Ölmez Akfırat, Kadıköy–Caddebostan’da randevu ile yüz yüze görüşmeler yürütmektedir. Uygun yetişkin danışanlarla online görüşme değerlendirilebilir; çocuk ve ergen görüşmeleri yüz yüze planlanır.
EMDR terapisi hakkında bilgi ve ilk görüşmede neler konuşulduğu sayfalarını inceleyebilir, randevu talebi oluşturabilirsiniz.
Kaynaklar ve ilgili okuma
- National Center for PTSD — EMDR: araştırmalar ve klinik uygulama
- National Center for PTSD — EMDR sürecinde neler beklenir?
Seans sayısı, online görüşme ve terapist seçimi için EMDR hakkında sık sorulan soruları inceleyebilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişisel değerlendirme yerine geçmez.