Terk Edilme ve Kusurluluk Şeması: İlişkilerinizi Neden Sürekli Sabote Ediyorsunuz? / Sürekli Terkedilme Korkusu
Yeni bir ilişkiye başlarsınız, her şey harikadır; ancak kısa süre sonra ya o kişi sizi terk eder ya da siz onu uzaklaştırırsınız. Belki de partnerinizin sizi sevdiğine dair kanıtları görmezden gelir, sürekli bir sorun çıkarır, sürekli terkedilme korkusu veya kendinizi aniden erişilmez hissedersiniz.
İlişkilerinizde sürekli aynı acı döngüyü yaşıyorsanız, bunun nedeni bilinçaltınızdaki iki güçlü şema olabilir: Terk Edilmeve Kusurluluk/Utanç.
Bu şemalar, çocukluk deneyimlerinizin yetişkinlikteki ilişkilerinize yansıyan yankılarıdır. Bu yazıda, bu yıkıcı kalıpların ne olduğunu, çocuklukta nasıl oluştuğunu ve en önemlisi, Şema Terapi ile bu döngüleri nasıl kırabileceğimizi inceleyeceğiz. Amacımız, döngüyü fark etmek ve sağlıklı, güvenli ilişkilere doğru adım atmanızı sağlamaktır.
Kusurluluk/Utanç Şeması
Kusurluluk Şeması Nedir?
Kusurluluk/Utanç Şeması, kişinin içten içe “yetersiz,” “kusurlu,” “sevilmeye layık değil” veya “temelde yanlış”olduğu inancıdır. Bu şemaya sahip birey, bu kusurların (gerçek veya hayali), başkaları tarafından fark edilirse reddedilmeye veya utanca yol açacağına dair sürekli bir korku taşır.
Çocuklukta, sürekli eleştirilen, kıyaslanan veya sevilmek için bir şeyler başarması gerektiği hissettirilen bir ortamda gelişebilir.
İlişkileri Nasıl Sabote Eder?
Kusurluluk şeması, yakınlık kurmayı zorlaştırır; çünkü yakınlık, kusurun ortaya çıkması riskini artırır.
- Kaçınma: Yakınlıktan ve samimi paylaşımlardan kaçınırsınız, çünkü yakından tanınırsanız “gerçeğin” (kusurlu olduğunuzun) ortaya çıkmasından ve reddedilmekten korkarsınız.
- Mükemmeliyetçilik: Kusurları gizlemek için aşırı çaba gösterir, sürekli bir şeyleri kanıtlama ihtiyacı hissedersiniz. Bu durum, hem sizi hem de partnerinizi yorar.
- Sabotaj: Partneriniz sizi sevdiğini gösterdiğinde, bu sevgiye inanmazsınız. Bilinçaltınız, “Ben bu sevgiyi hak etmiyorum” der ve ya partneri bilinçli ya da bilinçsiz yollarla uzaklaştırarak reddinden önce reddedeni oynarsınız.
Terk Edilme/Dengesizlik Şeması
Terk Edilme Şeması Nedir?
Terk Edilme/Dengesizlik Şeması, hayatınızdaki önemli kişilerin (eş, sevgili, aile) duygusal olarak dengesiz veya güvenilmez olduğu, yakın ilişkilerin sonsuza dek sürmeyeceği ve sonunda yalnız kalacağınıza dair derin bir korkudur.
Bu şema, genellikle birincil bakıcının kaybı, tutarsızlığı veya duygusal olarak erişilebilir olmaması gibi erken dönem travmalarından kaynaklanır.
İlişkileri Nasıl Sabote Eder?
Bu şemaya sahip kişi için her an tetikte olmak esastır, çünkü terk edilme sinyalleri her yerden gelebilir ve sürekli terkedilme korkusu yaşanır.
- Aşırı Yapışkanlık/Bağımlılık: Partneri sürekli kontrol etme, boğma, her dakika nerede olduğunu sorma ve “gitme” ihtimaline karşı sürekli güvence arama ihtiyacı.
- Erken Ayrılma/Dışlama: Birinin sizi terk etme ihtimali yükseldiğinde veya ilişki ciddileştiğinde, acıyı kontrol etmek için siz onları terk edersiniz.
- Kıskançlık/Güvensizlik: En ufak bir iletişim kesintisinde veya gecikmede panik yaşama ve sürekli terk edilme kanıtı arama. Bu davranışlar, ironik bir şekilde, partneri ilişkiden uzaklaştıran ana faktör haline gelebilir.
Şema Terapi İle Kalıpları Kırmak
Bu şemalar kaderiniz değildir. Onlar, çocukluk deneyimlerinizin yetişkinliğe yansıyan yankılarıdır. Önemli olan, bu döngüleri fark etme cesaretini göstermektir.
Şema Terapi Nasıl Yardımcı Olur?
Şema Terapi, bu kalıpların çocukluktaki karşılanmamış temel duygusal ihtiyaçlardan (güvenlik, sevgi, kabul vb.) kaynaklandığını kabul eden bütüncül bir yaklaşımdır.
- Sınırlı Yeniden Ebeveynlik: Terapist, çocuklukta karşılanmamış ihtiyacı (güven, kabul) terapötik ilişki içinde güvenli ve etik bir şekilde karşılayarak onarımı sağlar. Bu sayede, “çocuk modunuz” sonunda kabul gördüğünü ve güvende olduğunu hisseder.
- Yaşantısal Teknikler: Görsel imgeler ve rol yapma (imajinasyon teknikleri) kullanılır. Kişi, terapistin rehberliğinde geçmişteki travmatik anılarıyla yüzleşir, duygusal yükü hafifletir ve çocukluktaki kırılgan yanını korumayı öğrenir.
- Döngüyü Fark Etme (Şema Tuzağı): Danışanın, neden sürekli aynı partner tiplerini seçtiğini (eleştirel, ulaşılmaz, dengesiz vb.) ve bu partnerlerin şemayı nasıl tetiklediğini anlamasına yardımcı olunur.
Amaç, şemaları fark etmek, kökenine inmek ve sağlıklı yetişkin modunu güçlendirmektir. Sağlıklı yetişkin modunuz güçlendiğinde, ne terk edilme korkusuyla yapışır ne de kusurlu hissederek kaçarsınız; sadece sağlıklı ve karşılıklı bir yakınlığa izin verirsiniz.
Eğer kendinizi sürekli olarak bu yıkıcı döngülerin içinde buluyorsanız, sürekli terk edilme korkusu yaşıyorsanız bu sadece irade eksikliği değildir, profesyonel destek gerektiren yerleşmiş duygusal kalıplardır.
İçinizdeki o kırılgan yan, sonunda görülmeyi ve onarılmayı hak ediyor. Şema Terapi, sadece semptomları değil, bu döngülerin kökenini hedef alarak size kalıcı bir değişim sunar.
Kendinizi Keşfetme Yolculuğunuza Başlayın!
Şema Terapi Hakkında Bilgi Alın
Telefon: 0544 290 94 93
E-Posta:psk.gizemolmez@gmail.com