Sınav Kaygısı Yönetimi ve Tedavisi: Kadıköy Ergen Psikolog Rehberi

Sınav dönemi, her öğrenci için doğal bir stres kaynağıdır. Ancak bu stres, fiziksel semptomlara ve performans düşüşüne neden olan yoğun bir kaygıya dönüştüğünde, profesyonel destek almak gerekir. Sınav kaygısı, öğrencinin potansiyelini göstermesini engelleyen en büyük bariyerlerden biridir.

Sınav Kaygısı Nedir ve Normal Sınırları Nelerdir?

Sınav kaygısı, öğrenilen bilginin sınav anında kullanılmasına engel olan yoğun bir gerilim, endişe ve rahatsızlık hissidir. Normal stres, çalışmaya motive ederken; kaygı bozukluğu, fiziksel tepkilere, zihinsel karmaşaya ve kaçınma davranışlarına (çalışmayı erteleme) yol açar.

Ebeveynler İçin Alarm Zilleri: Kaygı Belirtileri

Ergenler genellikle kaygılarını açıkça ifade etmezler. Caddebostan ve Kadıköy çevresindeki danışanlarımızda sıkça gözlemlediğimiz, çocuğunuzun sınav kaygısıyla mücadele ettiğini gösteren belirtiler şunlardır:

• Fiziksel Şikayetler: Sınav yaklaştıkça artan mide ağrıları, baş dönmeleri, sürekli tuvalete gitme ihtiyacı veya uyku sorunları.
• Duygusal Tepkiler: Aşırı sinirlilik, agresif davranışlar, alınganlık veya içine kapanma.
• Bilişsel Zorluklar: Çalıştığı halde “anlamıyorum”, “aklım almıyor” deme, odaklanma süresinin belirgin şekilde kısalması.
• Kaçınma Davranışları: Çalışmaya sürekli erteleme, dersin başına oturmaktan kaçınma.

Klinik Psikoloğa / Profesyonel Desteğe Ne Zaman Başvurulmalı?

Kaygı, öğrencinin akademik performansını veya günlük işlevselliğini %25’ten fazla düşürdüğü anda destek almak şarttır. Sınav kaygısının altında genellikle başarısızlık korkusu veya yüksek beklenti baskısı yatar.

Sınav Kaygısı için başvuru yapmanız gereken durumlar:

• Sınav Anında Zihin Boşluğu (Blank Out): Çalıştığı konuları sınavda hatırlayamıyorsa.
• Aşırı Fiziksel Tepkiler: Sınav öncesi panik atağa benzer şiddetli semptomlar yaşıyorsa.
• Çalışmayı Reddetme: Kaygı o kadar büyük hale geldiyse ki, öğrenci tamamen çalışmayı bıraktıysa.

Sınav Kaygısı Tedavisinde Kanıta Dayalı Yöntemler

Klinik Psikolog Gizem Ölmez Akfırat olarak, Kadıköy ergen psikolog desteği arayan aileler için öğrenciyi ve aileyi kapsayan bütüncül bir yaklaşım izliyorum:

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Uygulamaları 

BDT, kaygıya neden olan “Ya başarısız olursam…”, “Bu sınav benim her şeyim…” gibi işlevsiz düşünce kalıplarını belirlemeyi ve bunları daha gerçekçi, destekleyici düşüncelerle değiştirmeyi hedefler.

EMDR ile Performans Kaygısının Giderilmesi 

Sınav kaygısının kökeninde, geçmişte yaşanan “küçük düşürülme”, “beklentiyi karşılayamama” veya “başarısızlık travmaları” yatabilir. EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), bu geçmişteki olumsuz anıların duygusal yükünü azaltarak, öğrencinin sınav anındaki yargılanma korkusunu ve mükemmeliyetçi baskıyı hafifletir.

Ebeveyn Danışmanlığı ve Aile İletişimi

Kaygının ana kaynaklarından biri aile içi beklenti baskısıdır. Ebeveyn Danışmanlığı seanslarımızla, ebeveynlere çocuğun stresini azaltma, sağlıklı iletişim kurma ve kaygıyla baş etme becerilerini modelleme yolları öğretilir.

Mindfulness ve Gevşeme Teknikleri

Öğrenciye, kaygının zirve yaptığı anlarda bile nefesini ve bedenini kontrol etmesini sağlayan hızlı ve etkili gevşeme teknikleri öğretilir.

Ebeveynler İçin Pratik Rehber: Destekleyici Olmak

Kıyaslamayı Durdurun

Çocuğunuzun başarısını sadece kendi potansiyeli üzerinden değerlendirin. Başkalarıyla kıyaslamak yerine, onun çabasına odaklanın.

“Başarı”dan Önce “Emek” Vurgusu Yapın

Sonuç ne olursa olsun, değerinin değişmeyeceğini hissettirin. Başarısızlık ihtimalini konuşulabilir ve normal bir deneyim olarak sunun.

Kaygıyı Normalleştirin ve Kabul Edin

“Sınav senin için önemli, kaygılanman normal,” gibi cümlelerle duygularını kabul edin. Kaygıyı yok etmeye çalışmak yerine, yönetmeye odaklanın.

Geleceğe Kaygısız Bir Başlangıç Yapın!

Klinik Psikolog olarak, ergenlerin sadece sınavda değil, hayatın her alanında potansiyellerini gerçekleştirmeleri için destek sağlıyorum.

Kadıköy‘deki kliniğimde yüz yüze online sınav kaygısı ile ilgili detaylı bilgi almak için iletişime geçebilirsiniz.

Çocuğunuzun Anlık Sınav Kaygısı Seviyesini Ölçen “Kaygı Kontrol Listesi için tıklayın.